Het pad naar mijn bekering tot evangelisch christen liep voor mij eerst via het creationisme. Mijn eerste en enige onvoldoende tijdens het middelbaar onderwijs kwam er in aardrijkskunde, en wel omdat ik op een nogal systematische manier de vanzelfsprekendheid van de evolutietheorie onderuit haalde, tot veel jolijt van mede-klasgenoten, en met de jammerlijke reputatie van de aardrijkskundeleraar tot gevolg. De manier waarop ik de wat zwakke leraar nagenoeg belachelijk maakte valt natuurlijk niet goed te praten, maar ik sta tot op heden nog altijd achter de vraagstelling, want evolutie werd onderwezen als een vaststaand feit, en niet als de verregaand meest logische hypothese van een wetenschappelijk onderzoek. Deze rebelsheid tegen the establishment is zeker een rode draad door mijn leven, en het heeft me niet altijd de meest directe weg naar de waarheid opgeleverd.
Ik ga hier niet de argumenten voor evolutie opsommen. De gegevens die pleiten voor evolutie zijn zo overweldigend dat de enige manier waarop creationisme een kans heeft is als je voorhoudt dat God bewust, kwistig en systematisch misleidende bewijzen heeft rondgestrooid. Is dat echt een argument dat je als christen wil volhouden, als je net zo goed kunt zeggen dat er gewoon iets verkeerd is met die interpretatie van de Bijbel, of met de Bijbel zelf? Hoe krijg je die varieteit van leven en miljoen soorten dieren in de ark - en in paar? Hoe kan je voldoende voeding en water opslaan om hen die hele tijd in leven te houden? Hoe kan je, louter 100 jaar na de wereldwijde zondvloed, met de enkele tientallen afstammelingen van Noah de pyramiden bouwen? De bokkesprongen die je als creationist moet nemen, zijn zo ridikuul dat ook de kangoeroes beschaamd weghuppelen.
Het gaat de creationist natuurlijk niet louter om het scheppingsverhaal, en ook als je als gelovige vasthoudt aan het scheppingsverhaal, is het niet om dat verhaal zelf, maar om de gevolgen die het heeft voor de manier waarop je de Bijbel moet gaan interpreteren. Als het scheppingsverhaal niet letterlijk zo is gebeurd, moet je dus of het hele boekje dichtdoen, of een andere creatieve manier vinden om het verhaal te interpreteren als een metaforisch voorbeeld en zo toch het gezag van Gods Woord te behouden.
Wat is uiteindelijk de grotere leugen: God die in zijn woord de waarheid vertelt over een schepping in 6 dagen en miljoenen - neen miljarden stukjes frauduleus bewijs in zijn schepping legt om de mens dan toch om de tuin te leiden en in verwarring te brengen, of God die evolutie gebruikt, en een verhaaltje in de Bijbel legt dat door diezelfde mens verkeerd kan worden geinterpreteerd? Wat schuif je God liefst in de schoenen: een boek dat fout zal worden geinterpreteerd, of een frauduleuze natuur?
Creationisme was het eerste hoofdstuk van mijn intrede tot de evangelische christenwereld, maar het was het niet het eerste hoofdstuk van mijn exit. De schok en de openbaring van een alternatief op het hautaine gedoe van een aardrijkskundeleraar die na-aapte wat hem werd verteld was erg aantrekkelijk, maar pakweg tien jaar later had ik evolutie aanvaard als de enige wetenschappelijke stroming die het ontstaan van de wereld verklaart. Die aanvaarding kwam geleidelijk en nagenoeg zonder specifieke mijlpalen; ik kan mij geen eureka-moment herinneren. Het was eerder een geleidelijk omslaan van de weegschaal doordat ik meer en meer argumenten kon lezen en ook meer redenen kon ontdekken om Gods Woord niet letterlijk te nemen. Het werd voor mij duidelijk dat het creationisme een vlucht uit de realiteit was, een versimpeling en verdoezeling van de feiten, een verkeerde voorstelling van de wetenschap, en eigenlijk een verwerping van de wetenschap. In retrospectie moet ik toegeven dat er een andere leraar was die me toen op een veel betere manier probeerde te introduceren in de wetenschappelijke methode, maar mijn nagenoeg dagelijkse link met de evangelische geloofsgemeenschap was zo sterk, en de interactie met die fysicaleraar zo miniem, dat ik dit makkelijk van de hand deed.
Zijn argument was nochtans heel helder: je moet de gegevens in de natuur met open vizier kunnen bekijken, zonder dat je van tevoren zegt dat je in alles Gods hand wil zien, of dat je zeker moet landen binnen een tijdspanne van 6000 jaar. Zelfs al blijft de Bijbel een leidraad voor je leven, je mag het niet als harnas om je heenspannen want het gaat niet om de Bijbel, maar om een interpretatie ervan. Daarom ben ik nu ook fervent tegenstander van de optie om creationisme als variant te onderwijzen naast evolutie. Zeker moet veel nadruk worden gelegd op de methode van de wetenschap, het bouwen van hypothesen die langzaam maar zeker, door het verzamelen van meer en meer gegevens sluitend worden en een meer en meer correct beeld weergeven van de geschiedenis: we mogen niet dezelfde fout maken door de wetenschap als een verzameling feiten voor te stellen aan minderjarigen. Het moet een uitnodiging zijn tot onderzoek, tot een meegaan in een menselijke zoektocht naar waarheid. Zeker zijn er hypothesen die zo sluitend zijn dat ze als feiten kunnen worden voorgesteld, en eigenlijk moeten we evolutie nu daartoe rekenen, maar het wetenschappelijk proces om tot zo’n conclusie te komen moet primeren.
Het creationisme is geen wetenschappelijk alternatief; het is pseudo-wetenschappelijk bedrog. Het is de astrologie in plaats van de astronomie, en het mag enkel ernstig worden genomen als een wolf in schaapskleren, een ideologie in plaats van een hypothese. God heeft de wereld niet geschapen in 6 dagen; er was nooit een wereldwijde zondvloed, en de oorsprong van de talen ligt ook niet in de toren van Babel. Het boek van de natuur geeft ons een veel breder beeld van onze evolutie, en dat boek heeft nog veel meer studie nodig. 
No comments:
Post a Comment